0877656868 Việc đẩy nhanh phát triển mạng lưới metro đang trở thành yêu cầu quan trọng đối với các đô thị lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Không chỉ giải quyết nhu cầu đi lại, metro còn có thể tác động trực tiếp đến các đô thị được tổ chức và phát triển trong dài hạn.
Một mạng lưới metro được phát triển đồng bộ có thể góp phần giảm ùn tắc và tăng năng lực vận chuyển hành khách. Quan trọng hơn, hệ thống này giúp cải thiện khả năng tiếp cận việc làm, dịch vụ công và các tiện ích đô thị. Khi các tuyến được kết nối với nhau và với những phương thức vận tải khác, khả năng tiếp cận giữa các khu vực trong thành phố cũng được cải thiện. Đây cũng là cơ sở để mở rộng không gian phát triển đến những khu vực mới. Những nơi trước đây có khả năng kết nối hạn chế có thể được hưởng lợi khi được đưa vào mạng lưới giao thông công cộng khối lượng lớn.
18 tuyến metro dài 979km ở Hà Nội giúp người dân tiếp cận việc làm và dịch vụ công tốt hơn
Động lực cho các khu vực quanh nhà ga
Nhà ga metro không chỉ là điểm đón và trả khách. Xung quanh các nhà ga có thể hình thành những khu vực tích hợp nhà ở, thương mại, dịch vụ và tiện ích, qua đó tạo thêm các điểm phát triển mới trong đô thị.
Cách tiếp cận này gắn với TOD (Transit-Oriented Development) – mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng. Thay vì phát triển đô thị dàn trải, các chức năng đô thị được tập trung quanh những đầu mối giao thông, giúp người dân có thể tiếp cận nhà ga bằng cách đi bộ hoặc xe đạp trước khi tiếp tục hành trình bằng metro và các phương tiện công cộng khác.
Bài toán lớn về nguồn lực
Phát triển mạng lưới metro đồng nghĩa với nhu cầu vốn rất lớn, đặc biệt khi nhiều dự án được triển khai trong cùng một giai đoạn. Áp lực vì thế không chỉ nằm ở việc huy động vốn mà còn liên quan đến năng lực quản lý, tiến độ thực hiện và khả năng cân đối nguồn lực của thành phố.
Nếu không có thứ tự ưu tiên và một khuôn khổ triển khai thống nhất, quá trình đầu tư có thể bị ngắt quãng hoặc tạo thêm áp lực lên các khoản đầu tư công khác. Việc phân kỳ đầu tư, xác định dự án ưu tiên và lựa chọn công cụ tài chính phù hợp vì vậy cần được tính toán ở quy mô toàn bộ chương trình, thay vì từng dự án riêng lẻ.
Metro và giá trị đất đai
Đầu tư metro có thể tạo ra những thay đổi về khả năng tiếp cận và giá trị kinh tế tại các khu vực xung quanh. Tuy nhiên, cơ hội này có thể bị bỏ lỡ nếu đầu tư metro và phát triển đô thị được quy hoạch, triển khai hoàn toàn tách biệt.
Do đó, khu vực nhà ga, depot và các khu vực lân cận cần được xem xét ngay từ giai đoạn quy hoạch. Việc khai thác giá trị đất đai cũng có thể trở thành một phần trong chiến lược tài chính, qua đó hỗ trợ nguồn lực cho đầu tư và vận hành hệ thống trong dài hạn.
Với quy mô đầu tư lớn và thời gian triển khai dài, phát triển metro không nên chỉ được xem là tập hợp của nhiều dự án xây dựng riêng lẻ. Đây là một chương trình tổng thể, trong đó giao thông, quy hoạch đô thị, tài chính và phát triển không gian cần được tính toán cùng nhau. Cách tiếp cận này cũng cho phép thành phố chủ động hơn trong việc phân bổ nguồn lực và phối hợp giữa các dự án. Thay vì chỉ tập trung vào việc hoàn thành từng tuyến, mục tiêu dài hạn là hình thành một mạng lưới có khả năng kết nối và hỗ trợ lẫn nhau.
Khi được quy hoạch và triển khai đồng bộ, metro có thể trở thành một trong những nền tảng quan trọng giúp các đô thị lớn phát triển theo hướng kết nối và tập trung hơn. Đồng thời, hệ thống này tạo cơ sở để hình thành mô hình tăng trưởng đô thị gắn chặt hơn với giao thông công cộng.
Nguồn: VnEconomy
